LAPORAN MENGHADIRI KURSUS PENDEK
|
TAJUK |
: |
THE 165TH REGULAR SESSION ON LAND POLICY
FOR RURAL DEVELOPMENT |
|
TARIKH |
: |
|
|
TEMPAT |
: |
R.O.C (TAIWAN) |
LAPORAN MENGHADIRI KURSUS
PENDEK
A. BUTIRAN PESERTA
Nama :
Jawatan : Penolong
Pengarah Kanan
Kementerian / Agensi
: Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan /
Jabatan Perancangan Bandar dan Desa (PLANMalaysia)
B. BUTIRAN
KURSUS
Nama Kursus : The
165th Regular Session on
Land Policy for Rural Development
Tarikh Kursus : 15/5/2026
hingga 12/6/2026
Tempoh Kursus : 30 hari
Tempat Kursus : INTERNATIONAL CENTER FOR LAND POLICY STUDIES AND
TRAINING (ICLPST)
574
Chungshan Road, Taoyuan District, Taoyuan City, Taiwan
Penganjur : African Asian
Rural Development Organization (AARDO)
Government of the Republic of China (Taiwan)
International Centre for Land Policy Studies and Training, Taoyuan, Republic of
China (Taiwan)
Tajaan/ Perbelanjaan : African Asian
Rural Development Organization (AARDO)
C. OBJEKTIF KURSUS
i.
Memberi
pemahaman kepada para peserta tentang pelajaran terkini yang dipelajari dalam
mencapai matlamat untuk pentadbiran tanah luar bandar yang berkesan di mana
dasar dikuasai oleh pertumbuhan pesat bandar, perjanjian perdagangan dunia dan
persaingan ke atas sumber asli;
ii. Memperkenalkan
peserta kepada teknik pengurusan maklumat dan pembangunan institusi yang
mengintegrasikan penduduk luar bandar ke dalam keseluruhan pembangunan ekonomi,
politik dan sosial negara;
iii.
Memberi
peserta pengetahuan yang lebih mendalam tentang cara institusi dan pentadbiran
untuk pengurusan sumber asli yang berkesan, dan sistem pemilikan tanah/sumber
sebagai rangka kerja berfungsi untuk memenuhi matlamat pembangunan negara;
iv.
Memperkukuh
peserta dengan kemahiran dan perspektif dalam pembangunan mampan, pentadbiran
tanah, penggunaan dan perancangan tanah, tadbir urus tempatan, ekonomi luar
bandar; dan
v.
Meneroka
model, pembangunan dasar, pelaksanaan dan pengalaman Taiwan mengenai;
(a) Ekonomi dan Pembangunan Luar Bandar;
(b) Menempatkan Tempatan dalam Hubungan Tanah;
(c) Mengurus Tadbir Urus Tempatan untuk Pembangunan Mampan;
dan
(d) Sifar Bersih dan Pembangunan Mampan.
D. ISI KANDUNGAN KURSUS
i. Struktur Umum:
(a)
Ekonomi dan Pembangunan Luar Bandar
Jenis
Pemilikan dan Pembangunan Tanah: Analisis Sejarah yang Luas; Nota Perkembangan
Sejarah kepada Kapitalisme Kini; Peranan dan Ciri-ciri Pertanian dalam Situasi
Ekonomi Masa Kini; Ekonomi Institusi dan Akibat Ekonomi Pentadbiran Tanah;
Pembentukan Harga Tanah dan Hubungannya dengan Ekonomi.
(b)
Menempatkan Tempatan dalam Hubungan Tanah
Memikirkan
Semula Tadbir Urus; Rasionaliti Pentadbiran Tanah dan Implikasinya terhadap
Pengguna Tanah Tempatan; Kepentingan Berbeza dalam Tanah: Contoh Negara;
Merapatkan Minat & Skala dalam Pentadbiran Tanah: Teori; Merapatkan Minat
dan Skala dalam Pentadbiran Tanah: Praktikum.
(c)
Mengurus Tadbir Urus Tempatan untuk Pembangunan Mampan
Tadbir
Urus: Mengapa Ia Penting untuk Pentadbir Tanah; Pengalaman Desentralisasi dan
Tadbir Urus Luar Bandar: Satu Analisis Perbandingan; Membina Kapasiti Peringkat
Tempatan: Isu untuk Pentadbir Tanah; Peranan Berubah untuk Aktiviti NGO;
Analisis Kajian Kes Kapasiti Tadbir Urus Tempatan.
(d)
Topik Berkaitan Taiwan.
(e)
Lawatan lapangan ke agensi dan organisasi awam/swasta yang berkaitan.
ii. Pengajar:
Pengajar
termasuk seorang penyelaras kursus, tiga pensyarah antarabangsa dan lapan
pensyarah tempatan.
iii. Pembentangan
(a)
Selain kuliah kelas dan lawatan lapangan, program di ICLPST menggalakkan
interaksi di kalangan peserta. Individu diharapkan bukan sahaja mempelajari
teori daripada kuliah oleh pengajar tetapi juga belajar melalui perbahasan
tentang masalah sebenar daripada pembentangan kes dan perbincangan aktif dengan
rakan peserta dan profesional lain. Oleh itu, setiap peserta akan dikehendaki
membuat pembentangan selama 30 minit (diselaraskan mengikut bilangan peserta
sebenar) kepada kumpulan tentang masalah utama yang dihadapi oleh dasar tanah
untuk pembangunan luar bandar yang mampan di negara mereka.
(b)
Intipati pembentangan:
Bahagian
pertama pembentangan anda hendaklah termasuk maklumat umum tentang tanah dan
dasar pertanian negara anda, pemilikan tanah, pentadbiran tanah serta beberapa
isu pembangunan luar bandar utama. Anda harus mempertimbangkan perkara berikut:
|
Latar Belakang
Geografi |
i. Sistem Pentadbiran Tanah: Maklumat sistem politik
akan memudahkan pemahaman tentang pembuatan dasar tanah di negara anda. ii. Pekerjaan atau Jawatan Anda: Peranan fungsi
institusi kerja anda dari segi pentadbiran tanah luar bandar. iii. Isu dan Penyelesaian: Untuk pengetahuan terbaik
anda, kenal pasti isu utama pentadbiran tanah luar bandar, perancangan guna
tanah luar bandar dan pembangunan luar bandar di negara anda. Contoh
penyelesaian yang cekap dan pengalaman sukar dialu-alukan untuk dikongsi
dengan semua peserta. iv. Cabaran Masa Depan: Mengenal pasti isu-isu
pentadbiran tanah luar bandar utama yang diramalkan yang menjadi perhatian
utama di negara anda. |
|
Masalah dan
Penyelesaian: |
Pembentangan
hendaklah merangkumi sekurang-kurangnya satu pemilikan tanah luar bandar
kontemporari dan/atau masalah pentadbiran tanah di negara mereka. Untuk
memanfaatkan pengalaman bekerja peserta, mereka bebas memilih topik mengikut
keselesaan mereka dan harus bersedia untuk menerangkan sifat masalah tersebut
di atas. |
|
Sifar Bersih dan
Pembangunan Mampan |
Sebagai tindak
balas kepada perubahan iklim global, pembentangan juga harus merangkumi
bahagian berasingan untuk menangani isu yang berkaitan dengan tema ini,
seperti sifar bersih, pembangunan mampan, dsb. |
(c)
Persediaan: Peserta dikehendaki menyediakan bahan untuk pembentangan mereka
sebelum ketibaan mereka di ICLPST. Selain itu, pelbagai media seperti komputer
dan projektor akan disediakan untuk pembentangan. Semasa kursus latihan, para
peserta akan dibahagikan kepada tiga panel mengikut tiga tema yang dibincangkan
pada minggu pertama, kedua dan ketiga.
iv. Lawatan Lapangan
Lawatan
lapangan dan lawatan kebudayaan diatur selaras dengan topik khusus yang
dibincangkan dalam kursus. Para peserta biasanya dibawa ke agensi pengurusan
tanah di pusat dan kerajaan tempatan, institut penyelidikan akademik, dsb.;
dalam perjalanan dan lawatan, para peserta diberi peluang untuk menikmati
pemandangan indah di beberapa tempat pemandangan dan tapak budaya yang terkenal
di peringkat antarabangsa, yang diharapkan dapat membantu para peserta melihat
dan merasai sendiri perkembangan Taiwan dalam masyarakat dan ekonominya serta
penduduknya yang mesra dan tradisi yang baik.
RURAL ECONOMY AND
DEVELOPMENT (INSTRUCTOR: BASTIAAN REYDON)
M1: KULIAH 1
Types of Land Ownership and Development: A Broad Historical Analysis
Kandungan
pembentangan ini menegaskan bahawa sistem pentadbiran tanah yang moden perlu
bersifat inklusif, berasaskan teknologi, fleksibel dan disokong oleh institusi
yang kukuh. Pengalaman negara seperti Brazil, Colombia dan Mozambique
menunjukkan bahawa transformasi pentadbiran tanah yang berjaya bukan hanya
bergantung kepada teknologi tetapi juga kepada tadbir urus yang baik,
penglibatan komuniti, penggunaan piawaian antarabangsa dan pendekatan Fit-for-Purpose.
Pendekatan ini amat relevan untuk memperkukuh sistem perancangan fizikal dan
pengurusan tanah di Malaysia ke arah pembangunan yang lebih mampan, cekap dan
berdaya tahan.
M1: KULIAH 2 & 3
Notes on the Historical Development to the Present Capitalism
Agriculture Roles and Characteristics in the Present Economic Situation
Berdasarkan
pembentangan Prof. Dr. Bastiaan Philip Reydon, terdapat banyak pembelajaran
yang boleh diaplikasikan dalam konteks pembangunan luar bandar, perancangan
guna tanah dan tadbir urus tanah di Malaysia. Berikut merupakan rumusan
pembelajaran utama.
§
Pembangunan
luar bandar adalah hasil evolusi sejarah, bukan berlaku secara kebetulan
§
Tanah
merupakan faktor paling penting dalam pembangunan negara
§
Sejarah
menunjukkan teknologi sentiasa mengubah pembangunan pertanian
§
Pertanian
bukan sekadar menghasilkan makanan
§
Revolusi
teknologi mengubah paradigma pembangunan luar bandar
§
Pembangunan
ekonomi mesti mengambil kira had kapasiti alam sekitar
§
Pembangunan
luar bandar perlu lebih mampan
§
Kerajaan
memainkan peranan penting
§
Saiz
ladang bukan satu-satunya penentu kejayaan
§
Institusi
lebih penting daripada pemilikan semata-mata
§
Ketidaksamaan
pemilikan tanah menjejaskan pertumbuhan ekonomi
§
Hak milik
tanah sahaja tidak menjamin pembangunan
Secara keseluruhannya, pembentangan ini menegaskan bahawa
kejayaan pembangunan luar bandar tidak hanya bergantung kepada tanah atau
teknologi semata-mata tetapi kepada gabungan sejarah, institusi, hak milik
tanah, inovasi, dasar kerajaan dan penggunaan teknologi digital secara
bersepadu.
M1: KULIAH 4
Land Information System in Taiwan Jimmy T. Y. Chou
Secara keseluruhannya, pembentangan ini menunjukkan
bahawa kejayaan Sistem Maklumat Tanah Taiwan bukan bergantung kepada GIS
semata-mata, tetapi kepada integrasi teknologi, data, piawaian antarabangsa,
kecerdasan buatan, penderiaan masa nyata dan kerjasama antara agensi.
Sistem ini telah beralih daripada fungsi penyimpanan data kepada platform yang
menyokong ramalan, analisis, pemantauan dan pembuatan keputusan untuk
pembangunan mampan dan pengurangan risiko bencana.
M1: KULIAH 5
Institutional Economics and Economic Consequences of Land Administration
Pembentangan
ini menegaskan bahawa kemajuan sesebuah negara bukan hanya bergantung kepada
pemilikan tanah tetapi kepada institusi yang kukuh, tadbir urus tanah yang
telus, sistem kadaster yang moden, data geospatial yang berkualiti dan
penggunaan piawaian antarabangsa. Negara yang berjaya membangunkan ekosistem
data tanah yang bersepadu akan menikmati peningkatan pelaburan, penyampaian
perkhidmatan awam yang lebih cekap dan pembangunan ekonomi yang lebih mampan.
M1: KULIAH 6
Land Prices Formation and its Relations with Economics
Secara
keseluruhannya, pembentangan ini menunjukkan bahawa pasaran tanah yang telus,
sistem kadaster yang moden, penilaian hartanah yang tepat dan tadbir urus tanah
yang kukuh merupakan asas kepada pembangunan ekonomi yang mampan. Bagi
Malaysia, pengajaran ini amat relevan dalam usaha memperkukuh transformasi
digital sektor tanah dan perancangan fizikal melalui integrasi data geospatial,
penggunaan piawaian antarabangsa seperti LADM dan pembangunan sistem pintar
seperti MUO bagi menyokong keputusan pembangunan yang lebih cekap, adil dan
berdaya tahan.
M1: KULIAH 7
An Introduction to Land Economics Tzu-Chin Lin
Keseluruhannya, pembentangan ini menekankan
bahawa tanah bukan sekadar komoditi ekonomi tetapi aset strategik negara.
Pengurusan tanah yang berkesan memerlukan gabungan mekanisme pasaran, dasar
kerajaan, perancangan spatial, percukaian, perlindungan sumber semula jadi dan
tadbir urus yang baik. Pendekatan ini akan membantu Malaysia mencapai
pembangunan yang lebih seimbang, berdaya saing dan mampan selaras dengan
matlamat pembangunan negara.
M1: KULIAH 8
Rural Planning in Taiwan Chien-Hung Tung
Intipati kandungan
pembelajaran adalah seperti berikut:
§
Cabaran utama masyarakat luar bandar
§
Kesan revolusi Hijau
§
Fragmentasi pemilikan tanah pertanian
§
Komodifikasi tanah luar bandar
§
Kepentingan Rural Planning
§
Empat strategi Renaissance Pertanian Taiwan
§
Penggunaan teknologi dan Big Data dalam pertanian
§
Integrasi ESG dan SDGs dalam pertanian
§
Adaptasi perubahan iklim melalui perancangan spatial
SITUATING THE LOCAL IN LAND RELATIONS (INSTRUCTOR: LAURA GERMAN)
M2: KULIAH 1
Envisioning Rural Development
Pengajaran utama
yang boleh diperolehi adalah seperti berikut:
§
Pembangunan mesti
berpusatkan manusia, bukan semata-mata pertumbuhan ekonomi.
§
Kelestarian alam
sekitar perlu menjadi syarat utama dalam semua bentuk
pembangunan.
§
Tanah luar bandar
mempunyai nilai pelbagai dimensi yang perlu dipelihara, bukan sekadar
nilai komersial.
§
Komuniti tempatan
perlu menjadi rakan pembangunan, bukan mangsa pembangunan.
§
Perancangan masa
hadapan perlu mengimbangi ekonomi, sosial dan alam sekitar supaya
manfaat pembangunan dapat dinikmati oleh generasi kini dan akan datang.
M2: KULIAH 2
Sustainable Rural
Development and the Demand for Natural Resources Chia-Tsung Yeh
Antara perkara paling relevan daripada
pembentangan ini kepada Malaysia ialah:
§
Kehilangan tanah pertanian akibat urbanisasi;
§
Konflik antara tenaga boleh diperbaharui dan pertanian;
§
Keselamatan makanan;
§
Pembangunan tanah tinggi;
§
Perubahan iklim; dan
§
Keperluan spatial planning berasaskan ekosistem.
Amalan pembangunan luar bandar di Malaysia
sedang bergerak daripada pendekatan tradisional berasaskan pembangunan fizikal
semata-mata kepada pendekatan yang lebih holistik, berasaskan spatial, rendah
karbon, inklusif dan berorientasikan kelestarian.
Pendekatan ini semakin menekankan
keseimbangan antara ekonomi, alam sekitar dan kesejahteraan komuniti, selari
dengan prinsip pembangunan mampan global dan amalan yang dibincangkan dalam kes
Taiwan.
M2: KULIAH 3
Understanding Local Land Uses
Pembentangan
menunjukkan bahawa banyak dasar dibentuk berdasarkan mitos atau persepsi.
Sebaliknya, perancangan perlu menggunakan penyelidikan saintifik, data
lapangan, sistem maklumat geografi, pemantauan berterusan dan pengalaman
masyarakat tempatan.
Sebagai contoh,
sebelum sesuatu kawasan kampung, tanah adat atau kawasan pertanian ditukar
kepada pembangunan, penilaian bukan sahaja perlu melihat aspek ekonomi tetapi
juga fungsi sosial, budaya, ekologi dan pengetahuan tempatan.
Secara
keseluruhannya, pembentangan ini mengajar bahawa pembangunan luar bandar yang
berjaya bukan hanya bergantung kepada teknologi atau pelaburan, tetapi kepada pemahaman yang mendalam terhadap cara masyarakat
menggunakan tanah serta menghargai pengetahuan tempatan.
Perancangan yang menggabungkan bukti saintifik dengan pengalaman komuniti akan
menghasilkan pembangunan yang lebih inklusif, adil dan mampan serta mampu
menyokong kesejahteraan masyarakat dan pemeliharaan alam sekitar untuk jangka
panjang.
M2: KULIAH 4
Process Innovations for More Just Territorial Governance
Pendekatan seperti pemetaan
partisipatif, rundingan berasaskan komuniti dan pemantauan bersama boleh
meningkatkan keberkesanan pelaksanaan dasar serta mengurangkan konflik
pembangunan.
Secara keseluruhannya, pembentangan
ini mengajar bahawa kejayaan pembangunan
tidak hanya bergantung kepada dasar atau pelaburan, tetapi kepada proses
membuat keputusan yang inklusif, menghormati hak komuniti, mengiktiraf
institusi tempatan dan membina kerjasama antara semua pihak berkepentingan. Apabila
masyarakat diberi ruang untuk terlibat secara bermakna, pembangunan menjadi
lebih adil, konflik dapat dikurangkan dan hasil pembangunan lebih lestari untuk
jangka panjang.
M2: KULIAH 5
Assessing the Impact of Climate Change Risk Chung-Pei Pien
Secara
keseluruhannya, pembentangan ini menekankan bahawa perubahan iklim perlu
dinilai secara menyeluruh merangkumi aspek saintifik, spatial, ekonomi,
kewangan dan dasar. Pendekatan tersebut membolehkan kerajaan beralih daripada
sekadar bertindak balas selepas bencana kepada perancangan proaktif yang
berasaskan data, ramalan dan analisis risiko, sekali gus meningkatkan daya
tahan pembangunan negara terhadap perubahan iklim.
M2: KULIAH 6
Strengthening Indigenous Knowledge to Achieve the SDGs Da-Wei Kuan
Pembentangan ini sangat relevan dengan Malaysia kerana kita juga berdepan
isu tanah adat, pembangunan kawasan sensitif alam sekitar, konflik konservasi
dan komuniti, pembangunan tanah tinggi serta pembangunan luar bandar mampan.
Contohnya boleh dikaitkan dengan komuniti Orang Asli di Semenanjung, NCR di
Sabah dan Sarawak, Cameron Highlands dan pengurusan tanah tinggi seperti CEKAL
yang sedang saudara teliti.
M2: KULIAH 7
Governing the Commons: Common Property Regimes and Commoning
Beberapa aplikasi yang boleh dikaitkan dengan Malaysia, antaranya ialah
pengurusan hutan adat Orang Asli, konflik tanah NCR/SARAWAK, pengurusan
komuniti nelayan, tanah rizab Melayu, pengurusan sumber air komuniti dan
pembangunan tanah tinggi seperti CEKAL atau Cameron Highlands.
Inti
utama pembentangan ini ialah menunjukkan bahawa kemerosotan sumber bukan
semata-mata kerana sumber dikongsi bersama tetapi sering berpunca daripada
kegagalan institusi dan pengabaian sistem komuniti tempatan.
Pembentangan
ini juga membuka perspektif bahawa pengurusan sumber secara kolaboratif dan
berasaskan komuniti boleh menjadi alternatif penting kepada pendekatan kerajaan
sepenuhnya atau penswastaan sepenuhnya.
Dalam
konteks Malaysia, kerangka ini sangat relevan untuk pengurusan sumber semula
jadi seperti hutan, perikanan, tanah adat, sungai, kawasan tanah tinggi, dan
pembangunan luar bandar. Pendekatan ini membantu memahami bagaimana institusi
tempatan dan kerajaan boleh bekerjasama untuk memastikan kelestarian sumber.
M2: KULIAH 8
Envisioning Livable Futures: Voices from the Pluriverse
Pembentangan ini mengajar bahawa masa depan yang boleh didiami (livable futures) memerlukan
perubahan cara berfikir tentang pembangunan. Kemajuan tidak hanya diukur
melalui pertumbuhan ekonomi, tetapi juga melalui keadilan sosial, penghormatan terhadap kepelbagaian
budaya, pemeliharaan alam sekitar, pengiktirafan pengetahuan masyarakat
tempatan dan tadbir urus yang inklusif. Dengan
menggabungkan sains moden dan kebijaksanaan komuniti, kita berupaya membina
pembangunan yang lebih mampan, berdaya tahan dan memberi manfaat kepada
generasi kini serta akan datang.
MINGGU 3 (M3)
MANAGING LOCAL GOVERNANCE FOR SUSTAINABLE DEVELOPMENT (INSTRUCTOR: RAINER
ADAM)
M3: KULIAH 1
Governance: Why it Matters for Land Administrators
Secara keseluruhannya, kuliah ini memberi kefahaman bahawa tadbir urus yang baik merupakan asas kepada pembangunan
luar bandar yang mampan. Dunia sedang menghadapi perubahan besar dari segi
demografi, teknologi, ekonomi dan alam sekitar.
Oleh itu, organisasi kerajaan di
Malaysia perlu memperkukuh tadbir urus, menggunakan data dan teknologi secara
strategik, membangunkan kapasiti sumber manusia serta melibatkan komuniti dalam
membuat keputusan. Pendekatan ini akan menghasilkan sistem perancangan yang
lebih responsif, berdaya tahan dan mampu menyokong pembangunan negara secara
mampan.
Pembangunan luar bandar yang
mampan bukan sekadar bergantung kepada perancangan fizikal atau pelaburan
tetapi kepada kualiti tadbir urus. Tadbir urus yang
berteraskan integriti, ketelusan,
akauntabiliti, penyertaan masyarakat, pendigitalan, desentralisasi dan
pematuhan kepada undang-undang akan menghasilkan sistem pentadbiran tanah yang
lebih cekap, mengurangkan konflik, meningkatkan keyakinan pelabur serta
memastikan pembangunan yang inklusif dan mampan untuk generasi masa kini dan
akan datang.
M3: KULIAH 2
Decentralization and Rural Governance Experience: A Comparative Analysis
Secara
keseluruhannya, pembentangan ini mengajar bahawa desentralisasi bukan sekadar memindahkan kuasa tetapi
membina sistem tadbir urus yang lebih responsif, telus dan mampan.
Kejayaannya bergantung kepada keseimbangan antara autonomi dan akauntabiliti,
penggunaan teknologi digital secara beretika, pengukuhan kapasiti institusi
serta penglibatan aktif kerajaan, sektor swasta dan komuniti dalam membuat
keputusan. Pendekatan ini mampu meningkatkan kualiti penyampaian perkhidmatan
awam dan menyokong pembangunan luar bandar yang lebih inklusif serta berdaya
tahan.
M3: KULIAH 3 & 4
Building Local Level Capacity: Issues for Land Administrators
The Changing Roles for NGO Activity
Melihat kepada landskap pembangunan dan
sosial di Malaysia, konsep penyertaan awam ini boleh diaplikasikan secara
praktikal dalam beberapa aspek berikut:
i. Transformasi Sesi Pendengaran Awam PBT
(Daripada "Inform" ke "Involve/Collaborate")
Pada masa ini, Akta Perancang Bandar dan
Desa 1976 (Akta 172) menetapkan Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) di Malaysia perlu
mempamerkan draf Rancangan Tempatan untuk publisiti dan bantahan awam. Namun,
proses ini sering kali berada di tahap "Rundingan (Consultation)"
yang sangat terhad, di mana pelan sudah hampir siap sebelum ditunjukkan kepada
rakyat.
PBT perlu beralih ke tahap "Kolaborasi
(Collaborate)". Sebelum draf Rancangan Tempatan digubal, PBT
boleh mengadakan bengkel atau menggunakan kaedah "Future Search
Conference" dengan mengumpulkan wakil penduduk, pemaju, NGO alam
sekitar, dan peniaga tempatan dalam satu bilik untuk bersama-sama merangka visi
pembangunan daerah mereka.
ii. Mengurangkan Konflik Projek Infrastruktur
Mega (Belajar daripada Kes Lapangan Terbang Frankfurt)
Malaysia sering menghadapi konflik komuniti
apabila projek mega dilaksanakan, seperti jajaran lebuh raya yang memotong
kawasan hutan sensitif, projek penambakan laut, atau pembinaan transit rel
berhampiran kawasan perumahan padat.
Sebelum reka bentuk muktamad dibuat,
penilaian impak sosial (SIA) perlu disusuli dengan "Mediation
(Pengantaraan)" berstruktur bersama wakil komuniti terjejas. Kerajaan
tidak seharusnya menggunakan pendekatan autoritarian "top-down",
sebaliknya menjalankan pencarian fakta bersama (joint fact-finding)
untuk mencapai titik pertemuan. Ini mengelakkan projek tergendala akibat protes
atau tindakan mahkamah yang akhirnya merugikan wang pembayar cukai.
iii. Penggunaan "Citizen Planning
Cell" dalam Pembentukan Dasar Luar Bandar
Dalam usaha memperkasa komuniti luar bandar
(seperti program Sejahtera Komuniti atau projek sifar bersih luar bandar),
dasar yang diputuskan dari Putrajaya kadangkala tidak relevan dengan realiti di
lapangan.
Kementerian Kemajuan Desa dan Wilayah (KKDW)
boleh memperkenalkan "Planning Cell" di peringkat
kampung. Pilih sekumpulan penduduk kampung secara rawak (merangkumi golongan
belia, wanita, petani, dan warga emas) untuk berbincang secara intensif selama
beberapa hari bagi mengenal pasti potensi ekonomi kampung mereka. Keputusan
daripada sel perancangan ini kemudiannya menjadi asas peruntukan dana
pembangunan.
iv. Mengimbangkan Peranan "Administrators"
vs "Managers" dalam Sektor Awam
Pegawai tadbir di Malaysia perlu dibina
kapasitinya agar tidak sekadar menjadi pelaksana peraturan yang pasif (administrators),
sebaliknya menjadi ejen perubahan yang proaktif (managers).
Dalam menguruskan aduan komuniti, pegawai PBT
tidak seharusnya sekadar menjawab "aduan telah diterima dan dalam
tindakan" (reaktif). Mereka perlu proaktif membina saluran komunikasi
digital yang telus dan melibatkan komuniti untuk menyelesaikan masalah
persekitaran (seperti pengurusan sisa pepejal) secara bersama (co-produced
engagement).
M3: KULIAH 5
Data-Driven Decisions in Spatial Planning, Stephan van
Gasselt
Antara intipati utama
yang dipelajari daripada kuliah ini adalah keputusan berasaskan data
algoritma, rantaian nilai DIKAR, sifat sosioteknikal sekatan dan kekangan AI.
Aplikasi strategik dalam konteks Malaysia dapat disenaraikan seperti berikut:
§ Penyelesaian
Silo Pentadbiran
Menggunakan platform MyGDI secara menyeluruh bagi memecahkan sempadan
birokrasi antara kerajaan Persekutuan (PLANMalaysia/JUPEM) dan agensi peringkat
Negeri yang memegang hak milik tanah.
§ Toleransi
Risiko Bencana
Membina pemodelan spatial bencana banjir
bandar dan tanah runtuh yang dinamik berasaskan penyepaduan data masa nyata
(JPS & METMalaysia) untuk digunapakai secara langsung dalam kelulusan
Kebenaran Merancang (KM) di peringkat PBT.
§
Upskilling & Retaining Talent
Mengurangkan kebergantungan kepada
perunding luar dengan melatih perancang tempatan dalam kemahiran penterjemahan
data mentah kepada bukti keputusan spatial yang konkrit.
M3: KULIAH 6
Taiwan Land Reform
Berdasarkan
kuliah yang diberikan terdapat beberapa perkara yang boleh dipelajari. Dalam
konteks Malaysia, walaupun Malaysia tidak mempunyai masalah "tuan tanah
feudal" yang ekstrem seperti Taiwan pasca-perang, beberapa prinsip
reformasi tersebut boleh diaplikasikan untuk mendepani isu sekuriti makanan dan
pengurusan tanah pertanian moden, antaranya ialah seperti berikut:
ü Penyusunan Semula Sistem Sewaan Tanah Pertanian
Di
Malaysia, ramai petani muda atau pengeluar makanan berskala kecil menghadapi
masalah sewa tanah pertanian swasta yang mahal atau kontrak sewaan jangka
pendek yang tidak menentu. Malaysia boleh mencontohi langkah Taiwan dengan
menetapkan had siling sewaan tanah pertanian yang adil dan mewajibkan kontrak
sewa minimum (misalnya 5-6 tahun) bagi memberi jaminan pelaburan kepada petani
untuk meningkatkan hasil.
ü Mengaudit dan Mengoptimumkan Tanah Awam (Tanah
Kerajaan/Negeri)
Taiwan
memulakan reformasi berskala besar dengan mengagihkan tanah awam terlebih
dahulu. Di Malaysia, terdapat banyak tanah rizab kerajaan atau tanah terbiar
milik agensi negeri. Kerajaan boleh mewujudkan skim khas untuk mengagihkan
tanah-tanah terbiar ini secara sewaan berjangka atau pajakan kepada pengusaha
tempatan/golongan belia bagi aktiviti pertanian moden (seperti fertigasi atau
pertanian pintar).
ü Pemberdayaan Agensi Pertanian Bersepadu (Mencontohi JCRR)
Malaysia
sudah mempunyai agensi seperti FELDA, FELCRA, MADA, dan KADA. Bagaimanapun,
konsep penyusunan semula persatuan peladang seperti di Taiwan (memastikan
keahlian hanya terhad kepada petani berdaftar yang aktif) boleh diperkukuh bagi
mengurangkan ketirisan subsidi dan memastikan bantuan teknologi/dana pertanian
sampai terus kepada pengusaha sebenar di lapangan.
ü Membina Model Konsolidasi Ladang (Mengelakkan Kesilapan
Taiwan)
Memandangkan
sekatan saiz tanah yang terlalu kecil mengehadkan mekanisasi di Taiwan pada
tahun 1980-an, Malaysia harus mengelakkan pembahagian tanah pertanian kepada
lot-lot mikro. Sebaliknya, aplikasi model konsolidasi ladang (penggabungan
tanah di bawah satu pengurusan koperasi atau estet) perlu diperluaskan seperti
yang dilakukan dalam sektor penanaman padi bagi memastikan skala ekonomi (economies
of scale).
ü Transformasi Pemilik Tanah Pertanian Tradisional kepada
Pelabur Agri-Komoditi
Sekiranya
kerajaan ingin mengambil alih atau menyatukan tanah pertanian terbiar milik individu
untuk projek mega sekuriti makanan, model pampasan Taiwan menggunakan gabungan
bon dan penawaran unit amanah/saham syarikat berkaitan kerajaan (GLC) pertanian
boleh digunakan. Ini memastikan pemilik asal tanah tetap mendapat pulangan
ekonomi jangka panjang daripada pembangunan industri hiliran.
M3: KULIAH 7
Remote Sensing-based Approaches for Sustainable Land Management, Shih-yuan Lin
Berdasarkan kuliah "Remote
Sensing-based Approaches for Sustainable Land Management" , berikut
adalah perkara-perkara utama yang boleh dipelajari:
i. Kerangka Kerja 5M dalam Pengurusan Tanah
Kerangka kerja ini merupakan asas dalam
pengurusan tanah yang mampan, merangkumi:
·
Measurement:
Melibatkan aktiviti ukur tanah, fotogrametri, penderiaan jauh (remote
sensing) dan GNSS.
·
Mapping.
·
Monitoring: Mengesan
perubahan landskap.
·
Modelling:
Menggunakan indeks seperti NDVI, analisis regresi dan simulasi.
·
Management:
Mengintegrasikan aspek ESG, SDGs, TCFD dan TNFD.
ii. Kepentingan Teknologi InSAR
(Interferometric Synthetic Aperture Radar)
Fokus kepada penggunaan data SAR dan teknik
InSAR untuk memantau ubah bentuk permukaan bumi:
· Pemantauan Mendapan Tanah (Land Subsidence): Mendapan
tanah di kawasan bandar disebabkan oleh gabungan perubahan iklim, perbandaran
yang pesat, dan pengekstrakan air bawah tanah yang tidak seimbang. InSAR
membolehkan pengesanan awal risiko ini bagi menjamin keselamatan bandar.
·
Kelebihan Sensor SAR berbanding Optik: Sensor
optik tidak dapat menembusi hujan, awan, asap, atau merakam imej pada waktu
malam. Sebaliknya, satelit SAR boleh merakam data dalam sebarang keadaan
cuaca (hujan, awan, asap) serta berfungsi pada waktu siang dan malam.
iii. Aplikasi dan Kajian Kes Sebenar
Teknologi penderiaan jauh ini telah
digunakan secara meluas di seluruh dunia untuk memantau infrastruktur dan
kawasan bandar:
·
Infrastruktur Pengangkutan: Memantau
kesan pembinaan bawah tanah seperti projek terowong Grand Paris Express
di Paris, rangkaian kereta api bawah tanah di London (London Underground),
Metro Shanghai, dan Metro Taipei.
· Kereta Api Berkelajuan Tinggi (HSR) di
Taiwan: Digunakan untuk mengesan mendapan tanah di
sepanjang laluan HSR di Daerah Yunlin.
·
Kajian Kes Bandar Taipei: Analisis
menunjukkan mendapan tanah yang ketara berlaku di kawasan bekas landasan sungai
purba dan dasar tasik. Gabungan data hujan dan paras air bawah tanah membantu
mengenal pasti corak ubah bentuk tanah ini.
·
Runtuhan Bangunan (Surfside Condominium,
Miami): Mengimbas kembali sejarah mendapan tanah di
kawasan kondominium Champlain Towers sebelum ia runtuh pada tahun 2021.
· Sistem Maklumat Bentuk Bumi Taiwan: Taiwan
menggunakan portal maklumat InSAR untuk memantau kelajuan ubah bentuk bumi di
seluruh negara secara langsung.
iv.
Kesimpulan dan Hala Tuju Masa Depan
·
Pemantauan berskala luas menggunakan data
penderiaan jauh terbukti sebagai alat yang sangat praktikal untuk mengenal
pasti dan menjejaki kawasan yang terdedah kepada bahaya mendapan tanah.
·
Pemantauan dan pemodelan spatial ini sangat
membantu dalam perancangan bandar yang mampan serta fasa pembangunan masa
depan.
M3: KULIAH 8
Case Study Analysis of Local Governance Capacity
Kuliah ini memfokuskan kepada pembangunan
kapasiti (capacity building) di peringkat kerajaan tempatan untuk
menyokong pembangunan luar bandar yang mampan dan mencapai sasaran sifar bersih
(net zero). Berikut adalah rumusan perkara penting
yang boleh dipelajari dan bagaimana ia boleh diaplikasikan dalam konteks
Malaysia terutamanya dalam usaha memperkasa Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) dan
agensi luar bandar (seperti KKDW, FELDA, atau KEDA) ke arah sasaran sifar
bersih (net zero):
i. Pengukuhan Pihak Berkuasa Tempatan (PBT)
dan Agensi Luar Bandar
Di Malaysia, pelaksanaan agenda mampan
seperti Low Carbon Cities Framework (LCCF) sering kali berdepan
kekangan kapasiti di peringkat daerah atau luar bandar.
Kerajaan negeri dan persekutuan perlu
melaksanakan pendekatan "Zoom in - Zoom out". Apabila merangka
dasar sifar bersih di peringkat sistem (nasional/negeri), kita perlu
menterjemahkannya ke peringkat organisasi (PBT daerah) dan individu (latihan
khusus untuk pegawai PBT) agar polisi tersebut dapat dilaksanakan secara
praktikal di lapangan.
ii. Menangani Isu Latihan Kakitangan Awam
(Menggunakan Pohon Objektif)
Sering kali timbul isu di mana latihan yang
diberikan kepada penjawat awam tidak membuahkan hasil yang optimum disebabkan
dasar atau belanjawan yang terhad.
INTAN (Institut Tadbiran Awam Negara) atau
institusi latihan agensi boleh menggunakan Objective Tree untuk menilai
semula keperluan latihan. Latihan harus dipastikan "responded to training
needs" (menjawab keperluan tugas sebenar) dan disokong oleh kepimpinan
agensi supaya budaya kerja baharu dapat dipraktikkan, bukan sekadar menghadiri
kursus untuk memenuhi KPI tahunan.
iii. Peralihan Minda daripada
"Pentadbir" kepada "Pengurus"
Sistem birokrasi di Malaysia kadangkala
terlalu fokus kepada pematuhan prosedur (reaktif/administrator) berbanding
keberhasilan impak (proaktif/manager).
Melalui program pemodenan perkhidmatan awam,
pegawai-pegawai PBT dan pembangunan luar bandar perlu dilatih untuk mengamalkan
pemikiran "Manager". Mereka harus proaktif dalam bekerjasama dengan
sektor swasta dan komuniti setempat untuk memobilisasi sumber, dan bukannya
hanya menunggu arahan atau peruntukan daripada kerajaan pusat.
iv. Pelaksanaan Serentak: Desentralisasi dan
Pembangunan Kapasiti
Slaid menyatakan bahawa cara terbaik adalah
melaksanakan desentralisasi dan membina kapasiti tempatan secara serentak
menerusi latihan secara praktikal (learning by doing).
Dalam projek pembangunan luar bandar di
Malaysia, kerajaan boleh memberikan lebih banyak kuasa membuat keputusan dan
pengurusan dana kepada jawatankuasa peringkat komuniti (seperti JPKK -
Jawatankuasa Pembangunan dan Keselamatan Kampung). Melalui bimbingan langsung
dan pelaksanaan projek mikro secara amali, kapasiti kepimpinan tempatan dapat
dibina dengan lebih matang dan mampan.
MINGGU 4 (M4)
M4 FIELD TRIP 1
Field
Trip to Central Taiwan
June 8- 10, 2026
|
Date/Time |
Schedule |
Contact Information |
|
Monday, June
8 |
||
|
08:50 |
Proceed to Taoyuan
Aerotropolis Area |
|
|
09:30-11:00 |
Visit Taoyuan Aerotropolis Company Ltd.,
Taoyuan City Government
(Aerotropolis Development) |
2F., No. 286,
Sec. 1, Gaotiezhanqian W. Rd., Zhongli
Dist., Taoyuan City
320, Taiwan Tel.:
03-2870-900 |
|
Monday, June
8 |
||
|
08:50 |
Proceed
to Taoyuan Aerotropolis Area |
|
|
09:30-11:00 |
Visit Taoyuan Aerotropolis Company Ltd.,
Taoyuan City Government
(Aerotropolis Development) |
2F., No. 286,
Sec. 1, Gaotiezhanqian W. Rd., Zhongli
Dist., Taoyuan City
320, Taiwan Tel.:
03-2870-900 |
|
11:00-11:40 |
Proceed
to Hsinchu County |
|
|
11:40-12:40 |
Lunch at Guanxi Service Area |
No. 14, Shangsantun, Guanxi Township, Hsinchu County
306004 , Taiwan Tel.:03-587-6600 ★Vegetarian：2F or
1F Korean Cuisine、Barista Coffee、HSIN
TUNG YANG |
|
12:40-14:20 |
Proceed
to Taichung City |
|
|
14:30-16:30 |
Visit Land Administration Bureau, Taichung City Gov. (Land Registry and
Administration) (RS165
& RS166 together) |
No. 158, Sec.
1, Sanmin Rd.,
West Dist., Taichung City
403 Tel.: 04-2221-8558 |
|
16:40- |
Overnight
at LaiLai Hotel ★Wifi info. on
the room card
CASE ★Call front desk/
concierge: dial 9 ★You may ask
for: free GYM
voucher ★Dial 2 + room number
to call between rooms ★Breakfast
on B1F; start
from 6:30AM ★Check-out
at 8:00 AM on Jun.
9 |
No. 125, Sec.
3, Sanmin Rd.,
North Dist., Taichung City
404, Taiwan Tel.: 04-2229-8282 |
|
Tuesday, June
9 |
||
|
08:00 |
Check out and
Proceed to Yunlin County |
|
|
09:30-11:30 |
Visit Huashan
Community in Gukeng Township, Yunlin
County arranged
by the Agency of Rural Development and Soil and
Water Conservation, Ministry of Agriculture (Rural Regeneration) |
|
|
11:50-13:00 |
Lunch at Gukeng Rest Area |
64647 雲林縣古坑鄉崁腳村五鄰新興100 號 Tel.:+886-5-582-0092 |
|
13:00-14:30 |
Proceed
to Nantou County |
|
|
14:30-15:00 |
Wen- Wu Temple |
No. 63, Zhongzheng Rd.,
Yuchi Township, Nantou
County 555005, Taiwan Tel.:+886-49-285-5122 |
|
15:30-17:00 |
Ci-en Pagoda Hiking Trail |
555 南投縣魚池鄉日月村 (開放時間：09:00-16:30) Tel：049-285-5668 |
|
17:10 |
Overnight at Lealea Garden Hotel-Moon ★Breakfast：7:00-10:00
@2F, Restaurant of Lealea Richforest Hotel-Sun Moon Lake 力麗日月潭哲園會館
2
樓(Enter by Room Number) |
71 號 No.71,
Shuixiu St., Yuchi
Township, Nantou County
555, Taiwan Tel.: 049-285-0033 |
|
Date/Time |
Schedule |
Contact Information |
|
Wednesday, June
10 |
||
|
06:00-07:00 (optional) |
Bicycling or Walking to
Ropeway Station (Optional) |
|
|
09:00-09:30 |
Check out and Proceed to Xiangshang Administration Center |
|
|
09:30-10:40 |
Xiangshang Administration Center Parking Lot |
Visitor Center No.599,
Jhongshan Rd., Yuchih
Township, Nantou County 555, Taiwan |
|
11:00-12:00 |
Boat Riding on Sun
Moon Lake (Lalu island, Xuan
Guang Temple) |
|
|
12:00-13:30 |
Lunch at Shueishe Wharf |
Parking
Lot: No. 32-3,
Zhongxing Rd., Yuchi Township, Nantou County 555009, Taiwan |
|
13:30-16:30 |
Return
to the ICLPST |
★Rest at Cing-sheui Rest Area for
10 minutes |
M4 FIELD TRIP 2
Field
Trip to NorthernTaiwan
June 11, 2026
|
Date/Time |
Schedule |
Contact Information |
|
Thursday, June
11 |
||
|
09:20 |
Proceed
to YESHEALTH iFARM |
★中心→源鮮智慧農場約
40 分鐘 (09:20-10:00) |
|
10:00-11:30 |
Visit YESHEALTH iFARM (Integrated Farm and Land
Use) |
No. 1658,
Zhongzheng N. Rd.,
Luzhu Dist., Taoyuan City 338009,
Taiwan Tel.: 03-222-9755 |
|
12:30-13:45 |
Lunch at Carrefour- Guilin Store ★Restaurant at 1F
( |
No. 1, Guilin
Rd., Wanhua Dist.,
Taipei City 108412, Taiwan Tel.: 02-2388-9887 |
|
14:00-16:00 |
Visit Aerial Survey and Remote
Sensing Branch, Forestry and Nature Conservation Agency, Ministry of
Agriculture (Aerial Survey and Remote Sensing) |
No.100,Sec 2,Heping W.Rd, Zhongzheng Dist, Taipei City 100060, Taiwan (R.O.C) |
|
16:00-17:30 |
Return
to the ICLPST |
|
E. FAEDAH
YANG DIPEROLEHI DARIPADA KURSUS:
i. Peserta dapat membawa pulang pengetahuan terkini berkaitan pentadbiran tanah, sistem pegangan tanah dan dasar guna tanah. Ini membantu kerajaan untuk menambah baik dasar sedia ada, mengurangkan konflik penggunaan tanah dan meningkatkan kecekapan pentadbiran awam;
ii. Latihan ini menekankan pembangunan ekonomi luar bandar dan pengurusan sumber secara lestari yang memberi manfaat kepada negara melalui peningkatan kesejahteraan komuniti luar bandar, pengurangan jurang bandar–luar bandar dan penggunaan tanah yang lebih optimum;
iii. Peserta dilatih dalam teknik pengurusan maklumat, perancangan guna tanah dan tadbir urus tempatan. Ini menyumbang kepada tenaga pakar yang lebih kompeten, penambahbaikan sistem perancangan dan pemantauan projek sera pengukuhan institusi kerajaan;
iv. Pengetahuan tentang pembangunan mampan dan net zero membantu negara dalam menyokong agenda perubahan iklim, menyelaraskan dasar dengan piawaian antarabangsa dan meningkatkan reputasi negara di peringkat global;
v. Melalui interaksi dengan peserta dari pelbagai negara, negara mendapat idea inovatif dan amalan terbaik (best practices), perbandingan dasar dan pendekatan yang lebih efektif dan jaringan kerjasama antarabangsa; dan
vi. Peserta perlu membentangkan isu negara masing-masing, jadi hasil latihan boleh terus diterjemahkan kepada cadangan penyelesaian praktikal, penambahbaikan dasar berasaskan kajian kes sebenar dan pelaksanaan projek yang lebih berimpak.
F. PELAN TINDAKAN (ACTION PLAN)
SELEPAS KURSUS
Berikut ialah Pelan Tindakan (Action Plan) selepas kursus yang
disediakan berdasarkan pembelajaran sepanjang mengikuti The 165th Regular Session on Land Policy for Rural
Development di International Center
for Land Policy Studies and Training (ICLPST), Taiwan, selama 30 hari (13 Mei – 14 Jun 2026). Pelan ini
disesuaikan dengan konteks PLANMalaysia, khususnya
dalam bidang perancangan fizikal desa, tadbir urus tanah dan pembangunan
mampan.
|
Teras Tindakan |
Tindakan |
Hasil yang dijangka |
|
|
Memperkukuh Tadbir Urus Tanah dan Pembangunan Luar Bandar |
·
Mengintegrasikan prinsip good land governance dalam proses
penyediaan rancangan pemajuan atau apa-apa pemajuan. ·
Memperkukuh penyertaan komuniti dalam penyediaan
Rancangan Tempatan dan Rancangan Kawasan Khas. ·
Menggalakkan pendekatan participatory planning dalam
pembangunan desa. |
·
Keputusan pembangunan lebih inklusif. ·
Konflik penggunaan tanah dapat dikurangkan. ·
Peningkatan kepercayaan masyarakat terhadap kerajaan. |
|
|
Memperkasakan Sistem S-CHARMs |
Menambah baik S-CHARMs dengan memasukkan: ·
Dashboard Rural Sustainability ·
Rural Performance Index ·
Land Governance Indicators ·
Rural Livability Index ·
Community Participation Module ·
Ecosystem Services Assessment ·
AI Insight Dashboard ·
|
·
Analisis kampung menjadi lebih menyeluruh. ·
Membantu membuat keputusan secara masa nyata. ·
Menjadi pangkalan data utama pembangunan desa. ·
|
|
Pembangunan Malaysia Carrying Capacity Assessment System (MyCCAS)
|
Menggunakan konsep yang dipelajari di Taiwan untuk membangunkan sistem
nasional yang menilai: ·
kapasiti tampungan penduduk ·
kapasiti infrastruktur ·
kapasiti alam sekitar ·
kapasiti pelancongan ·
kapasiti sumber air ·
kapasiti pertanian ·
kapasiti karbon |
·
Pembangunan lebih mampan. ·
Mengelakkan pembangunan melebihi kapasiti kawasan. ·
Menyokong pembangunan Digital Twin Planning. ·
|
|
|
|
|
·
|
|
Memperkasa Pendigitalan Perancangan
|
Menggalakkan penggunaan: ·
AI Analytics ·
Predictive Modelling ·
Big Data ·
Remote Sensing ·
Drone Mapping ·
Internet of Things (IoT) dalam pemantauan pembangunan |
·
Pemantauan lebih cepat. ·
Pengurusan data lebih berkesan. ·
Ramalan pembangunan lebih tepat. |
|
Meningkatkan Kerjasama Strategik
|
Mengukuhkan kerjasama antara: ·
PLANMalaysia ·
JUPEM ·
PTG Negeri ·
KPKT ·
Kementerian Kemajuan Desa dan Wilayah ·
Universiti ·
NGO ·
Komuniti |
·
Tadbir urus lebih bersepadu. ·
Perkongsian data lebih berkesan. ·
Pelaksanaan dasar lebih cekap. |
|
Pemindahan Ilmu (Knowledge Sharing)
|
Melaksanakan: ·
Seminar dalaman ·
Bengkel teknikal ·
Sesi perkongsian ilmu ·
Latihan GIS ·
Latihan Carrying Capacity ·
Latihan Land Governance kepada pegawai PLANMalaysia. |
·
Pengetahuan dapat dikongsi secara menyeluruh. ·
Kapasiti pegawai meningkat. |
|
Penambahbaikan Dasar Perancangan Desa
|
Mengkaji penambahbaikan: ·
Dasar Perancangan Fizikal Desa Negara ·
RFN ·
Garis Panduan Perancangan Desa ·
Manual Penilaian Kapasiti Tampungan ·
Garis Panduan Smart Village berdasarkan pengalaman Taiwan. |
·
Dasar lebih responsif terhadap cabaran semasa. ·
Menyokong pembangunan desa mampan. |
|
Kursus ini memberikan pendedahan yang komprehensif
mengenai dasar tanah, tadbir
urus, desentralisasi, inovasi proses, sistem maklumat tanah, perubahan iklim,
pembangunan luar bandar dan perancangan mampan. Pelan tindakan
ini bertujuan untuk menterjemahkan ilmu tersebut kepada tindakan yang praktikal
di PLANMalaysia melalui pengukuhan tadbir urus, pendigitalan sistem
perancangan, pembangunan MyCCAS,
penambahbaikan S-CHARMs,
penggunaan analitik berasaskan GIS dan AI, serta penglibatan komuniti secara
lebih aktif. Dengan pelaksanaan yang sistematik, pengalaman daripada Taiwan
dapat menyumbang kepada pembangunan luar bandar Malaysia yang lebih mampan,
inklusif dan berdaya tahan.
G. PENUTUP
Sepanjang tempoh 13 Mei 2026 hingga 14 Jun 2026 di International
Center for Land Policy Studies and Training, terdapat beberapa pembelajaran
utama yang boleh dirumuskan dari sudut akademik, profesional, dan pembangunan
dasar. Antaranya ialah:
i.
Pemahaman
Menyeluruh Mengenai Tadbir Urus Tanah
Sepanjang latihan, pegawai berpeluang memahami bahawa
pengurusan tanah bukan sekadar isu pemilikan atau pembangunan fizikal, tetapi
melibatkan keseimbangan antara pertumbuhan ekonomi, kesejahteraan sosial,
kelestarian alam sekitar dan keadilan pengagihan sumber. Pembelajaran ini menunjukkan
bahawa dasar tanah yang baik perlu mengambil kira pelbagai pihak berkepentingan
dan kesan jangka panjang terhadap masyarakat.
ii.
Kepentingan
Institusi dan Tadbir Urus yang Berkesan
Salah satu pengajaran penting ialah kejayaan sesuatu
dasar atau program pembangunan banyak bergantung kepada kekuatan institusi dan
mekanisme tadbir urus. Perbincangan mengenai common-pool resources,
institutional analysis dan collective action menunjukkan bahawa
peraturan yang jelas, penyertaan masyarakat dan pemantauan berterusan adalah
faktor utama dalam memastikan sumber dapat diurus secara mampan.
iii.
Peranan
Komuniti dalam Pembangunan Mampan
Melalui kajian kes seperti pengurusan sumber bersama,
pembangunan luar bandar dan table banking di Kenya.
Masyarakat tempatan bukan sekadar penerima manfaat tetapi
merupakan agen pembangunan yang penting. Antara perkara yang dipelajari adalah
pemberdayaan komuniti meningkatkan keberkesanan program, modal sosial dan
kepercayaan memainkan peranan penting dan penyertaan masyarakat mengurangkan
konflik dan meningkatkan pemilikan terhadap projek pembangunan.
iv.
Hubungan
Antara Tanah, Pertanian dan Pembangunan Luar Bandar
Program ini turut memberi pendedahan kepada revitalisasi
pertanian, pembangunan desa, ekonomi luar bandar dan perkhidmatan ekosistem.
Pembelajaran utama ialah pembangunan luar bandar moden
tidak lagi tertumpu kepada pengeluaran pertanian semata-mata tetapi turut
melibatkan pelancongan desa, industri asas tani, ekonomi hijau dan pemeliharaan
alam sekitar.
v.
Kepentingan
Pengetahuan Tempatan (Indigenous and Local Knowledge)
Melalui topik berkaitan Indigenous and Local Knowledge
(ILK), dapat mempelajari bahawa pengetahuan tempatan mempunyai nilai
saintifik dan praktikal, masyarakat setempat sering mempunyai pemahaman
mendalam terhadap sumber alam di kawasan mereka dan gabungan pengetahuan
tradisional dan teknologi moden menghasilkan penyelesaian yang lebih berkesan.
vi.
Konflik
Penggunaan Tanah dan Kepentingan Pelbagai Pihak
Kajian mengenai konflik penggunaan tanah menunjukkan
bahawa kepentingan kerajaan, pelabur dan komuniti tidak semestinya selari.
Pembangunan boleh menghasilkan manfaat ekonomi tetapi juga membawa kos sosial
dan alam sekitar. Oleh itu, proses perancangan perlu inklusif, telus,
berasaskan bukti dan mengambil kira suara komuniti tempatan.
vii.
Pembangunan
Mampan Memerlukan Pendekatan Bersepadu
Melalui pelbagai kuliah dan pembentangan, konsep
pembangunan mampan diperlihatkan sebagai keseimbangan antara ekonomi, sosial
dan alam sekitar. Anda mempelajari bahawa penyelesaian kepada isu tanah
memerlukan kerjasama antara kerajaan, akademia, industri, organisasi masyarakat
sivil dan komuniti tempatan
viii.
Pengalaman
Taiwan Sebagai Model Pembelajaran
Sepanjang berada di Taiwan dapat berpeluang melihat
bagaimana Taiwan berjaya perkara-perkara berikut:
ü Memodenkan sektor pertanian;
ü Mengurus pembangunan luar bandar;
ü Memelihara warisan budaya;
ü Mengintegrasikan teknologi dalam pentadbiran tanah; dan
ü Meningkatkan kesejahteraan masyarakat desa.
Pengalaman ini memberi perspektif baharu yang boleh
dibandingkan dengan konteks Malaysia.
ix.
Pengukuhan
Kemahiran Profesional
Selain ilmu teknikal, program ini turut meningkatkan
kemahiran analisis yang merangkumi menilai dasar dan program pembangunan,
menganalisis pihak berkepentingan dan menilai impak sosial, ekonomi dan alam
sekitar. Manakala kemahiran komunikasi merangkumi pembentangan akademik,
perbincangan kumpulan antarabangsa dan pertukaran pandangan rentas budaya.
Akhir sekali kemahiran penyelidikan yang merangkumi analisis kes, kajian
literatur dan pemikiran kritikal.
Bagi konteks Malaysia, pembelajaran ini boleh
diaplikasikan dalam reformasi tadbir urus tanah, pengukuhan pembangunan luar
bandar, pengurusan sumber asli secara mampan, penyelesaian konflik guna tanah,
perancangan wilayah dan desa, peningkatan daya saing ekonomi luar bandar serta
pelaksanaan agenda SDG di peringkat tempatan.
Secara keseluruhannya, latihan selama 30 hari ini
memberikan pemahaman bahawa tanah bukan sekadar aset fizikal tetapi merupakan
asas kepada pembangunan ekonomi, kesejahteraan sosial, identiti komuniti dan
kelestarian alam sekitar. Pengalaman ini telah memperluaskan perspektif global,
memperkukuh keupayaan analitikal, dan menyediakan asas yang lebih kukuh untuk
menyumbang kepada perancangan serta pembangunan tanah dan luar bandar yang
mampan di Malaysia.
Sebagai refleksi peribadi, program ini boleh dirumuskan
sebagai:
"Pengalaman yang memperlihatkan bagaimana dasar
tanah, institusi, komuniti dan pembangunan mampan saling berkait dalam
membentuk masa depan masyarakat dan wilayah yang lebih inklusif, berdaya tahan
dan sejahtera."
H. GAMBAR – GAMBAR YANG BERSESUAIAN
H. SLAID
PEMBENTANGAN PESERTA (DILAMPIRKAN)
